تاگ: شاشایاد

  • شاشایاد

    شاشایاد

    ئەگەر بیرتان بێ لە ناوەڕاستی 2017دا دەستمکرد بە بڵاوکردنەوەی هەندێ موزیک بۆ ئۆرکێسترا، چوار دانەم لێ بڵاوکردنەوە و لەپڕ وەستام. چیرۆکەکە بەم شێوەیە بوو:

    من ماخۆلانم هەیە! لە چرکەیەکدا خەریکی سەد شتم. لەبەرئەوەی فایلی کراوەم ئێجگار زۆر بوو و هەمووی موزیکی کورت کورت بوون و هیچیان تەواونەکرابوون. لە 2017دا بەڵێنم بەخۆم دا کە چیتر تەنها پڕۆژە دەستپێکەر نابم و پڕۆژە تەواوکەر دەبم.

    بۆیە نەخشەیەکی درێژخایەنم کێشا کە ئەو موزیکە تەواونەکراوانەی پێشووم هەموویان بۆ ئۆرکێسترا دابەشدەکەم. هەریەکەیان قورسایی لە شوێنێکدا بێ، بۆ نموونە یەکەمیان قورسایی موزیکەکە لەسەر ئامێرە ژێدارەکان بێ، دووەم لەسەر پیانۆ و درەمس، سێیەم لەسەر باس ترۆمبۆن، چوارەم لەسەر سیانینەیەکی ژێدار. هەریەکەشیان لەسەر ڕەزم و خێراییەکی جیاواز بێ. فۆڕم و تەکنیکەکانی موزیکدانانیش لە دانە بەدانەیاندا تاقیبکەمەوە. هاوکات لەگەڵ ئەم کارەدا وردەوردە خۆم لە بە ئۆرکێستراکردندا پێشبخەم و زانستییانە خۆم فێربکەم. بۆیە لەگەڵ موزیکدانانەکەدا هەندێ پەڕتووکی بەئۆرکێستراکردنم دەخوێندەوە و وانەکانیم لە کارەکانمدا تاقیدەکردەوە. زۆری نەبرد کە بۆمدەرکەوت لە ڕووی بەئۆرکێستراکردنەوە چەند کێشەیەکم هەیە، کێشەکانیش دانە و دوان نەبوون، دەبوو چاکبکرانایە. بەڵام چوار دانە لە موزیکەکانیشم بڵاوکردبووەوە کە هەڵەی چاکیان تێدابوو، ئەوانیش (ئیلێجی، فڕینی فریشتە، سەمای جنۆکەکان، دڵدارەکە و دایکوباوکی) بوون.

    دەشمویست ئەم موزیکانە خزمەتی چیرۆکێکیش بکەن. دامنا بە ڕێبازێکی تاقیکردنەوەییانە بڕۆم و چیرۆکەکە لە سەرەتاوە بۆ کۆتایی نەنووسمەوە، بەڵکو پارچە پارچە بەپێی پێویستیی موزیکەکان چیرۆکەکە ئاراستە بکەم. بەڵام هێڵێکی گشتیی چیرۆکەکەم دەزانی، ئەویش ئەوەیە کە کەسێک دەمرێ و چیرۆکی دوای مردنی باس دەکەین. بۆیەش بە (ئیلێجی) دەستمپێکرد کە ئیلێجی موزیکی پەژارە و ماتەمینییە. بەڵام دوای ماوەیەک بەربەستی گەورەم بۆ دروستبوو، بۆم دەرکەوت ئەو ڕێبازە تاقیکردنەوەییە هەڵەیە و هەڵەیەکی مەزنم کردووە و دەبوو چیرۆکەکەم دابڕشتایە ئینجا موزیکەکانم لەسەر دابڕشتایەتەوە. دیسان هاتمەوە بزانم چۆن چیرۆکەکە دابڕێژم. چیرۆکەکەم ناونا (شاشایاد)، بە ناوی کەسێتییە سەرەکییەکەیەتی کە ناوی (شاشا) یە و لەبەرئەوەشی زۆرم حەز لە ئەفسانەیە، حەزمکرد ئەفسانەیی بێ. شاشا کاردوخ کوڕێکی گەنجە، تازە ئەوینداری کچێک بووە، دەمرێ. کچە خۆشەویستەکەی لەم دنیا دڵی دەشکێ و تووشی خەمۆکی دەبێ، ئەویش لەو دنیا تووشی خەمۆکی دەبێ، بەڵام بەر جیهانێکی نوێ دەکەوێ. فریشتەیەک بەرەو جیهانی مردووانی دەبا، لەوێ جنۆکەکان سەمای بەخێرهاتنی بۆ دەکەن. شاشا هێشتا بە دەروون لە دنیای زیندوواندایە و کچەکەی خۆشەویستیشی مردوویەکی جیهانی زیندووانە. ڕۆژ دێ و دەڕوا کۆمەڵێ گیانداری زەبەلاح دەست بەسەر شارەکەدا دەگرن و کچە ناچار دەبێ شوو بە پاشای ئەم زەبەلاحانە بکا. پاشتر کچە دەمرێ و شاشا و کچەکە لە جیهانی مردووان بە یەک شاددەبنەوە و هاوسەرگیری دەکەنەوە. زۆر نابا و لە ئەنجامی شەڕی ناوخۆی جیهانی زیندووان؛ پاشا زەبەلاحەکە دەکوژرێ و کە دێتە جیهانی مردووانەوە کچەکەی دەوێتەوە و شاشاش کە کوڕێکی ئاساییە، دەبێ ئێستا بەرەنگاری ئەم دەعبا زەبەلاحە ببێتەوە. لەم بیروبۆچوونانەدا بووم و بیرم لەوە دەکردەوە چۆن ئەم کێشە درامییانە چارە بکەم، ئیتر بەتەواوی دەستم لە پڕۆژەکە هەڵگرت تا ئایندەیەکی نادیار.

    لە ماوەی ڕابردوودا یەکەمم چاککردەوە و کەمێک خەریکی چاککردنەوەی دووەم و سێیەمیش بووم. بەڵام هێشتا تەواو نەبوون. لە ڕەنگڕێژییە نوێکەمدا هەندێ شتی ترم زیاکردووە و ڕەنگە لە ئایندەدا ببێ بە ئۆپێرا. ئەمڕۆ هەر چوار ڤیدیۆکەم لە یوتیوبەکەمدا بۆ تاتایە کردەوە، کە چاکمکردنەوە دووبارە بە ڤیدیۆی نوێ دەیانخەمەوە یوتیوب. هیوادارم چێژی لێببینن.

    سەمای جنۆکەکان یەکێکە لەو موزیکانەی کە لە خەیاڵمدان و خۆزگەم وایە لە پرسەکەمدا (ئەگەر وێراتان بۆم بگێڕن) لێیبدەن و سەمای لەگەڵ بکەن، چونکە من باوەڕم بەوە نییە مردوو پێویستی بە شیوەنی کەس هەبێ. ئەگەر منتان خۆشدەوێ دەبێ ڕێز لە بیروڕام بگرن و هەموو شتە ئۆتۆماتیکییەکانی پرسەگێڕان لە پرسەکەمدا نەکەن. ئەگەر لەخۆتانەوە وابکەن دڵنیا بن هیچیانم ناوێ و ئاسوودەش نابم و سوپاسی کەسیش ناکەم و لە بەردەرگاکە ناوی من لەسەر لافیتەکان بسڕنەوە، چونکە ئەوە ئەو شوێنە نییە کە من دەمەوێ. هەندێکتان چاک دەزانن لای من بۆنەی پرسەگێڕانی کوردی بە قێزەونترین دیاردە و نەریت دەزانم. لە ئەلف تا یای ئۆتۆماتیکییە و ناشرینە و لەگەڵ هیچیدا نیم. هەر لە پۆستی فەیسبووک و کۆمێنتەکانیەوە بگرە، تا لافیتەی ناشرینی ڕەش بە کوردییەکی هەڵە نووسراو و تا دواهەمین چای زیاکوڵاو و تەزبیحبادان و باسی عەرزە و خانووەکەی ماڵەوە و دواهەمین فاتیحاکەش. ئەگەر هیچ لەسەر من فێرنەبووبێتن؛ ئەوە بزانن: من ڕقم لە هەموو نەریتێکی ئۆتۆماتیکی و پرسیار لەسەر نەکراوە. من بە زیندوویی حەزناکەم لە هیچ شتێکی ئۆتۆماتیکیدا بەشدار ببم، کە مردیشم حەزدەکەم ڕێز لە بیروبۆچوونەکەم بگیرێ. خەمتان نەبێ؛ گەر وا بکەن دنیا کاول نابێ!

    بەڵێن بێ هەر دەرفەت هەبێ شاشایاد تەواوبکەم، بەشکم ببێ بە ئۆپێرایەکی کوردیی دانسقە. گلەییشم زۆر لێمەکەن… مرۆڤ بە تەنیا و بێ هاندەر، باوەڕ ناکەم زۆر لە من باشتر بێ.

    سوپاس.

    نەوا.

  • چاوپێکەوتن لەگەڵ ئامادەبووی کۆنسێرتێکدا

    چاوپێکەوتن لەگەڵ ئامادەبووی کۆنسێرتێکدا

    چاوپێکەوتن لەگەڵ ئامادەبووی کۆنسێرتێکدا[1]

    پ/ کەی؟

    و/ ٨ی ئێوارەی دوێنێ شەو.

    پ/ کوێ؟

    و/ باڵەخانە بەناوبانگەکەی خانەی ئۆپێرای ڕۆژئاوای سلێمانیی نوێ.

    پ/ بە ناوی کێوە ناو نراوە؟

    و/ قادر دیلان. پەیکەرێکی حەفتا مەتریی قادر دیلانیش لەبەردەمی دەروازە مەزنەکەیدایە، بەخێرهاتنی میوانەکان دەکا.

    پ/ ئەو باڵەخانەیە بە چی بەناوبانگە؟

    و/ بە ئەکوستیک و دیزاینە سەرنجڕاکێشەکەی.

    پ/ لە کوێیە و ئەکوستیکەکەی چۆنە؟

    و/ ئەوبەر فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی دکتۆر حەمەڕەشید قەرەداخییە، لە دەرەوە ئەو هەموو فڕۆکەیە هەڵدەفڕن و دەنیشنەوە، کەچی لە ژوورەوە بە موو گوێت لە دەنگی دەرەوە نییە. دەنگی دەرزییەکی ناو هۆڵەکە دەبیستی گەر بکەوێتە سەر زەوی. لە هۆڵی کۆنسێرتەکەدا لە دووریی کیلۆمەترێکەوە دەنگی گۆرانیبێژەکە دەبیستی کە بێ مایکرۆفۆن گۆرانی دەبێژێ.

    پ/ دیزاینەکەی چۆنە؟

    و/ لە ناوەوە لە هەزار چەشنە پرشنگی ناو تەم، لە دەرەوە لەسەر شێوەی باڵندەی هوما دروست کراوە.

    پ/ هیی چ ئۆرکێسترایەکە؟

    و/ هیی ئۆرکێسترای فولهاڕمۆنیی سلێمانییە.

    پ/ چەند ژەنیارن؟

    و/ نزیکەی سەد و پەنجا.

    پ/ هەموویان کوردن؟

    و/ نا، کوردی هەموو ناوچەکانی تێدایە، بەڵام ژەنیاری بێگانەشی تێدایە.

    پ/ کێ پاڵپشتیانە؟

    و/ بە پلەی یەکەم خۆیان: هەر کۆنسێرتێک ساز دەدرێ بە سەدان هەزار خەڵکی هونەردۆستی شاری سلێمانی و شارەکانی تر و وڵاتانی جیهانیش دێن و بلیت دەکڕن و بێ هێنانی مناڵی شیرەخۆرە و ساوا و گوڵەبەڕۆژە ئامادەی کۆنسێرتەکانیان دەبن و چێژ وەردەگرن. دوای هەموو کۆنسێرتێکیش چەندین دانە لە موزیکە تۆمارکراوەکانیان بە جیهاندا دەفرۆشرێنەوە. بەڵام لە لایەن حکومەتی ناوەندیشەوە بودجەیەکی زەبەلاحی ساڵانەشیان بۆ تەرخان کراوە. چونکە ئەم باڵەخانەیە هاوکات باڵەخانەی زانکۆی مێدیای موزیکیشە، ساڵانە سەدان خوێندکاری کورد و بێگانە لەم زانکۆیە موزیک دەخوێنن و دەردەچن، یەکێکە لە مەزنترین زانکۆ موزیکییەکانی جیهان.

    پ/ دوێنێ کاتژمێر ٨ی ئێوارە چی ژەنرا؟

    و/ سیمفۆنیی یانزەیەمی کوردۆ کاردوخ و دواتریش شاشایادی نەوا موکرجی.

    پ/ هەست و ئەزموونی گوێگرتنەکەت چۆن بوو؟

    و/ باوەڕم بە گوێی خۆم نەدەکرد، دەموت درۆیە ئەو ژەنیارانە بە ڕاستی ناژەنن، ئەو هەموو خەڵکەشی هاتبوون هیچیان مرۆڤی ڕاستەقینە نین!

    پ/ بۆچی؟

    و/ ژەنیارەکان: چونکە ئەوەندە تۆنیان پاک بوو و ئەوەندە ئەو موزیکەیان بێگەرد دەژەند، لە هیی ئەوە نەدەچوو کە لەبەردەمتدا بیژەنن. خەڵکەکەش: لەبەرئەوەی نزیکەی سەد و حەوت هەزار کەسی لێبوو، گوێت لە هەناسەی یەک کەس نەدەبوو، یەک کەست نەدەدی لە ماوەی هەر سێ سەعاتەکەدا جووڵەیەک بکا!

    پ/ ڕا و کاردانەوەی خەڵک بۆ موزیکەکان چۆن بوون؟

    و/ ئەوەی کاردوخ زۆر ستایش کرا، نزیکەی بیست خولەک هەموو ئامادەبووان هەڵستانە سەر پێ و چەپڵەڕێزانیان کرد. هەر ئەمڕۆش بە ملیۆنان دانە لە موزیکە تۆمارکراوەکە لە جیهاندا فرۆشرا. ئەگەرچی ژەندنی شاشایادی نەوا موکرجیش هەر ستایش کرا، بەڵام وەک خودی بەرهەمی موزیکدانەرەکە زۆر بەبایەخ نەبوو، ئۆرکێستراکە تەنهاوتەنها لەبەر ڕێزی ئەوەی کە موزیکدانەرەکە خۆی خەڵکی سلێمانی بووە و وەک پێزانینێک بۆ هەوڵ و کۆششی یەکێ لە هونەرمەندە دێرینەکانی شارەکە جارجار ئەو بەرهەمانەی بە یادی خەڵک دەهێننەوە، ئەگینا جۆشوخرۆشێکی وا بە ڕوخساری خەڵکەکەوە نەبوو.

    پ/ باشە، ڕەخنە لە حکومەت ناگیرێ کە ئەوەندە هاوکاریی خانەی هونەری و هونەرمەندان دەکا؟

    و/ با، ماوەیەک لەمەوبەر هەندێ لە ئەندامانی حیزبەکانی (مەڵۆی یەکانە زۆڵەکان) کە بە (م.ی.ز) ناسراون و و حیزبی (گایەلی وڕێنەچی و وێرانخوازان) کە بە (گ.و.و) ناسراون و هەندێ لە ئەندامە توندڕەوەکانی (کۆمەڵەی خوشکان و برایانی ئەفسانەخوازان) کە بە (کخبا) ناسراون خۆپیشاندانیان ساز دا و داوا کرا حکومەت هاوکاریی هونەرمەندان و زانایان و وێژەوانان بوەستێنێ و ئەو سەرمایە زەبەلاحەی بۆ ئەوان تەرخان دەکرێ لە بەرهەمهێنانی هەندێ بەرهەمی بەسووددا سەرف بکرێ، وەک میزی قتوو و دروستکردنی توول و دارلاستیک و ئامێری بڵندکەری دەنگی هاتوهاوار و هووها.

    پ/ ژمارەیان چەند خۆپیشاندەر دەبوو؟

    و/ دوای سەد و چل و چوار ڕۆژ بە هەر سێ حیزبەکە گەیشتنە بیست و پێنج کەس.

    پ/ کاردانەوەی حکومەت چی بوو؟

    و/ سەرۆکی حکومەت بە کوردییەکی پەتی و جوان وەڵامێکی توندی دانەوە و وتی: «ئەگەر بەرگی هونەر و زانست و وێژە لە بەرمان دابکەنن ئاوەڕووت دەبین و هیچمان نامێنێتەوە! ئێمە لەو سێ بوارەدا پێشەنگی جیهانین، لەبەر ئەو پاڵپشتییەی ئێمەش بوو کە لە ماوەی سی ساڵی ڕابردوودا لە یەکێ لە دواکەوتووترین گەلەکانی جیهانەوە بووینە هێزی باڵا و یەکێک لە شکۆدارترین وڵاتە ئازادەکانی جیهان. چۆن بە قسەی هەندێ تاریکخوازی وەک ئەوان دەکەین؟»

    پ/ ئەی کاردانەوەی خەڵک چی بوو لە دەرئەنجامی وتەکەی خاوەنشکۆیان؟

    و/ خەڵکی کوردستان فشارێکی زۆریان خستە سەر حکومەت بۆ گەڕاندنەوەی خۆپیشاندەرەکان بۆ زێدەکەی خۆیان، بۆیە حکومەت لەگەڵ باڵوێزخانەی توونەکستاندا ڕێککەوت کە بیانگەڕێننەوە بۆ زێدی خۆیان و لە کۆڵ خەڵکی کردنەوە و پشێوییەکەش هێور بووەوە.

    منیش هاتمەوە هیچیان نەدامێ.

    تێبینی: دەتوانی بە ئارەزووی خۆت ئەم ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییە کۆپی بکەیت و لە هەر شوێنێکدا، جگە لە مێدیای ئەو سێ حیزبەی کە لە ڕاپۆرتەکەدا ئاماژەیان پێ دراوە، بڵاوی بکەیتەوە.


    [1] لە ڕێکەوتی ١١ی شوبات ٢٠٢٠دا نووسراوە، لە ٢ی شوباتی ٢٠٢٢دا پێداچوونەوەم بۆی کرد.